Page 92 - Demo

Tiparet e Revolucionit dhe ndikimi i iluminizmitRevolucioni Francez i vitit 1789 %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga ngjarjet e m%u00ebdha n%u00eb historin%u00eb njer%u00ebzore, q%u00eb ndikoi gjer%u00ebsisht n%u00eb idet%u00eb dhe sjelljen e njeriut p%u00ebr shum%u00eb breza, duke pohuar k%u00ebshtu karakterin universal t%u00eb ideve t%u00eb frym%u00ebzuara nga iluminizmi. N%u00eb harkun e gjasht%u00eb viteve, 1789-1795, monarkia dhe aristokracia e vjet%u00ebr e privilegjuar u p%u00ebrjashtuan nga drejtimi i vendit dhe u krijua nj%u00eb lloj i ri shteti. N%u00eb pushtet erdh%u00ebn klasat q%u00eb gjat%u00eb monarkis%u00eb absolute g%u00ebzonin pak ose aspak ndikim politik. Tregtar%u00ebt dhe avokat%u00ebt u b%u00ebn%u00eb politikan%u00eb udh%u00ebheq%u00ebs dhe fshatar%u00ebt u vun%u00eb n%u00eb zot%u00ebrim t%u00eb tok%u00ebs s%u00eb fisnik%u00ebris%u00eb dhe institucioneve fetare. Ky ndryshim rr%u00ebnj%u00ebsor n%u00eb nj%u00eb prej shteteve t%u00eb m%u00ebdha evropiane pati pasoja t%u00eb shumta q%u00eb i parapriu Revolucionit Francez t%u00eb vitit 1789, %u00ebsht%u00eb quajtur epoka e iluminizmit. E kaluara konsiderohej si nj%u00eb epok%u00eb e err%u00ebsir%u00ebs, nd%u00ebrsa e tashmja ishte e ndritshme. Ndjenjat e p%u00ebrparimit mbizot%u00ebronin mes njer%u00ebzve t%u00eb arsimuar, mendimtar%u00ebve dhe shkrimtar%u00ebve, si edhe te monark%u00ebt %u201ciluminist%u00eb%u201d. Shpirti iluminist i shekullit XVIII rridhte nga revolucioni shkencor dhe intelektual i shekullit XVII. Ai p%u00ebrqafoi filozofin%u00eb e ligjit t%u00eb natyr%u00ebs dhe t%u00eb s%u00eb drejt%u00ebs s%u00eb njeriut. Zemra e k%u00ebtij zhvillimi dhe k%u00ebsaj l%u00ebvizjeje n%u00eb Franc%u00eb ishte Parisi. Filozof%u00ebt, dijetar%u00ebt dhe shkrimtar%u00ebt e k%u00ebsaj periudhe (Monteskj%u00eb, Ruso, Volter etj.), me shkrimet e tyre pat%u00ebn nj%u00eb ndikim t%u00eb madh n%u00eb nd%u00ebrgjegjen shoq%u00ebrore. Ky ndikim konsiderohet sot si nj%u00eb nga gur%u00ebt themeltar%u00eb t%u00eb l%u00ebvizjeve intelektuale dhe popullore, q%u00eb do t%u00eb %u00e7onin n%u00eb Revolucionin Francez.Fillimi i Revolucionit Trazirat n%u00eb Franc%u00eb ndodh%u00ebn kryesisht p%u00ebr shkak t%u00eb moszgjidhjes n%u00eb koh%u00eb t%u00eb problemeve financiare dhe ekonomike. P%u00ebr t%u2019i vendosur taksa edhe shtres%u00ebs s%u00eb fisnik%u00ebris%u00eb, mbreti vendosi t%u00eb mblidhte P%u00ebrfaq%u00ebsit%u00eb e P%u00ebrgjithshme, t%u00eb p%u00ebrb%u00ebra Dreka e filozof%u00ebve. Piktur%u00eb e Zhan Hyber, 177314.6 Revolucioni Francez i shekullit XVIIIKur situata n%u00eb Franc%u00eb nisi t%u00eb b%u00ebhej e rrezikshme, Luigji XVI, Mari-Antuaneta (Marie Antoinette) dhe familja, t%u00eb frik%u00ebsuar p%u00ebr sigurin%u00eb e tyre, u p%u00ebrpoq%u00ebn t%u00eb arratiseshin nga vendi. Por ata u kap%u00ebn thuajse n%u00eb kufi, ndon%u00ebse njer%u00ebzit q%u00eb nuk jetonin n%u00eb Versaj%u00eb nuk i njihnin an%u00ebtar%u00ebt e familjes mbret%u00ebrore nga pamja e jashtme (nuk kishte piktura apo vizatime t%u00eb tyre p%u00ebr njer%u00ebzit e thjesht%u00eb). Por, mes francez%u00ebve dhe mbretit ekzistonte nj%u00eb %u201ckontakt%u201d i drejtp%u00ebrdrejt%u00eb: monedhat! Mund t%u00eb duket e %u00e7uditshme, por kjo arratisje e planifikuar me kujdes d%u00ebshtoi pik%u00ebrisht sepse Luigji XVI u njoh nga profili i tij i gdhendur n%u00eb monedhat prej ari. Ata u kthyen n%u00eb Paris dhe, m%u00eb pas, u d%u00ebnuan me vdekje.Grimc%u00eb historike90